Od Wrocławia do Dublina i Hongkongu. Międzynarodowa wymiana doświadczeń w ZOO Wrocław

20 października 2026

Jak wygląda edukacja przyrodnicza w ogrodach zoologicznych oddalonych od siebie o tysiące kilometrów? Czego możemy nauczyć się od innych i co sami możemy im pokazać? Właśnie na takich pytaniach opiera się IZE Job Experience Program, międzynarodowy program wymiany doświadczeń dla osób zajmujących się edukacją w ogrodach zoologicznych i instytucjach związanych z ochroną przyrody.

IZE, czyli International Zoo Educators Association, zrzesza edukatorów z całego świata. Jednym z założeń organizacji jest tworzenie przestrzeni do wymiany wiedzy, doświadczeń i pomysłów pomiędzy instytucjami, które na co dzień mierzą się z podobnym zadaniem: jak mówić o zwierzętach i ochronie przyrody w sposób, który naprawdę angażuje odbiorców.

W edycji programu 2025–2026 wziął udział Piotr Pater, edukator ZOO Wrocław. W czerwcu spędził dwa tygodnie w Dublin Zoo, a kilka miesięcy później ZOO Wrocław znalazło się po drugiej stronie wymiany, goszcząc edukatorki z Ocean Park w Hongkongu.

Praktyka w Dublin Zoo

W czerwcu 2026 roku Piotr spędził dwa tygodnie w Dublin Zoo, pracując razem z tamtejszym zespołem edukacyjnym. Pobyt obejmował obserwację i współprowadzenie zajęć, poznawanie przestrzeni edukacyjnych oraz spotkania z osobami odpowiedzialnymi między innymi za ochronę gatunków, wolontariat, wydarzenia, komunikację wizualną i oznakowanie na terenie zoo.

Szczególnie interesujące były różne sposoby prowadzenia zajęć oraz wykorzystanie biofaktów, czyli między innymi czaszek, skór i innych preparatów zoologicznych. Ważną częścią stażu było także przyjrzenie się temu, jak Dublin Zoo projektuje tablice i inne materiały edukacyjne oraz jak łączy przekazywanie wiedzy z opowiadaniem o ochronie zagrożonych gatunków.

– Najciekawsze było dla mnie zobaczenie, jak podobne cele realizuje się w zupełnie innym miejscu. Nie chodziło o przywiezienie gotowych rozwiązań i kopiowanie ich we Wrocławiu, ale o zebranie inspiracji i spojrzenie na własną pracę z innej perspektywy – tłumaczy Piotr Pater, edukator ZOO Wrocław.

Wymiana działała też w drugą stronę. Podczas pobytu Piotr zaprezentował zespołowi Dublin Zoo działalność edukacyjną ZOO Wrocław, nasze programy oraz rozwiązania stosowane w materiałach i oprawach edukacyjnych. Prezentacja stała się okazją do porównania doświadczeń obu instytucji i rozmów o tym, jak rozwijać edukację w zoo.

– Bardzo cenne było dla mnie to, że nie tylko mogłem się uczyć, ale również pokazać to, co robimy we Wrocławiu. Nasze pomysły wzbudziły spore zainteresowanie. Wtedy najlepiej widać, że taka wymiana naprawdę działa w obie strony – wspomina Piotr.

Istotna dla naszego edukatora była również możliwość przyjrzenia się temu, jak Dublin Zoo projektuje materiały edukacyjne i oznakowanie na terenie ogrodu. Podczas spotkania z graficzką miał okazję porozmawiać o identyfikacji wizualnej, procesie tworzenia tablic edukacyjnych oraz o tym, jak hierarchia informacji wpływa na to, czy odwiedzający rzeczywiście zatrzyma się przy danej treści.

– Tworzenie opraw edukacyjnych jest częścią mojej pracy we Wrocławiu, dlatego bardzo chciałem zobaczyć, jak wygląda to w innym zoo. Interesowało mnie nie tylko to, co znajduje się na gotowej tablicy, ale cały proces dochodzenia do tego efektu. Co pokazujemy jako pierwsze? Ile tekstu naprawdę potrzebuje odwiedzający? Co sprawia, że ktoś zatrzyma się przy informacji zamiast przejść obok niej? – wyjaśnia Piotr.

Edukacja kilka tysięcy kilometrów dalej

Czerwcowy wyjazd do Irlandii nie był końcem udziału ZOO Wrocław w międzynarodowej wymianie. Na początku września role się odwróciły. Tym razem to ZOO Wrocław zostało gospodarzem, a przez tydzień w pracy działu edukacji uczestniczyły Melody i Miffy z Ocean Park w Hongkongu, również w ramach IZE Job Experience Program.

Ważnym punktem wizyty był wspólnie przygotowany event poświęcony ochronie pandy małej. Połączyliśmy temat ochrony tego gatunku z elementami kultury chińskiej. Melody i Miffy opowiadały odwiedzającym o chińskich znakach zodiaku, dzieliły się ciekawostkami i wykonywały tradycyjną kaligrafię. Każdy chętny mógł dowiedzieć się, jaki jest jego znak zodiaku, a następnie otrzymać przygotowaną przez dziewczyny kartę z jego kaligraficznym zapisem.

Chcieliśmy, żeby Melody i Miffy nie tylko obserwowały naszą pracę, ale naprawdę stały się na ten czas częścią naszego zespołu. Pokazaliśmy im, jak prowadzimy edukację, jak wygląda praca opiekunów i jak funkcjonuje nasze zoo od różnych stron. Najlepszym podsumowaniem ich pobytu był wspólny event. Mogliśmy połączyć nasze doświadczenia edukacyjne z wiedzą i kulturą, którą przywiozły ze sobą z Hongkongu. Dzięki temu powstało coś, czego żaden z naszych zespołów nie przygotowałby samodzielnie.

Wymiana, która zostaje na dłużej

Udział w IZE Job Experience Program pokazał, że wymiana doświadczeń pomiędzy ogrodami zoologicznymi może być czymś znacznie więcej niż poznawaniem nowych metod pracy. To przede wszystkim możliwość spojrzenia na edukację z innej perspektywy, porównania własnych rozwiązań i tworzenia nowych pomysłów wspólnie z ludźmi, którzy w różnych częściach świata realizują podobne cele.

Największą wartością tej wymiany są ludzie i możliwość zobaczenia, jak podobne cele realizuje się na drugim końcu Europy czy świata. Wracamy z nowymi pomysłami, ale równie ważne jest to, że możemy podzielić się własnymi doświadczeniami. Dublin i wizyta dziewczyn z Hongkongu pokazały nam, że mimo różnych języków, kultur i sposobów pracy w edukacji przyrodniczej łączy nas ten sam cel: chcemy zainteresować ludzi zwierzętami i sprawić, żeby ta ciekawość przerodziła się w potrzebę ich ochrony.