Ladies and Gentlemen,

We are witnessing the sixth mass extinction of species on Earth. Scientists agree that we are all responsible for this process.

We are also the most threatened by the domino effect, where the death of one species leads to the annihilation of others that depend on it. That cycle that cannot be broken and we already cut the branch we are sitting on. Uncontrolled growth of the human population, greedy consumptionism, tourism, destruction and occupation of natural habitats, trade of endangered wildlife, poaching, pollution and the climate crisis are problems that require our immediate response. Our health and life depend on biodiversity.

Zoos are a hope to slow down the extinction process. They maintain reserves of species of animals in case of their complete extinction in the natural environment.

Ochrona gatunkowa: zoobacz, pokochaj, pomóż ochronić

- Współczesne ogrody zoologiczne, działające z misją ochrony ginących gatunków, to dzisiaj swego rodzaju Arki Noego.
- Wymieranie gatunków stało się faktem w obliczu „potopu”, którego nie dostrzegamy, bo często proces ten dotyka odległych zakątków naszego globu.
- Według czerwonej księgi prowadzonej przez IUCN zagrożonych jest ponad 42 100 gatunków z 142 500 zbadanych. To niemal 28%: 41% płazów, 37% rekinów i płaszczek, 34% drzew iglastych, 63% sagowców, 36% koralowców rafowych, 27% ssaków, 21% gadów i 13% ptaków.
- To zaledwie promil wszystkich żyjących na Ziemi gatunków. Szacuje się, że obecnie na naszym globie może żyć od 2 do 100 mln gatunków.
Choć ciągle opisywane są kolejne, nowe, to większość z nich od razu trafia na listę zagrożonych wymarciem.
Masowa utrata bioróżnorodności biologicznej drastycznie wpłynie na nasze życie, zarówno w sferze ekonomicznej, biologicznej, jak i społecznej. Ma ścisły związek z katastrofą klimatyczną. Dlatego tak ważna jest walka o jej zachowanie. Te małe bitwy toczą m.in. zoo, którym przyświeca misja.

Ochrona gatunkowa jest w zasadzie dzisiaj jedynym uzasadnieniem dla istnienia ogrodów zoologicznych.
Aktualnie szacuje się, że zaledwie 4 proc. ziemskiej biomasy ssaków to dzikie zwierzęta. Pozostałe 96% to my, ludzie i nasze zwierzęta hodowlane. Choć różnego rodzaju menażerie istniały już w starożytności, to za pierwszy współczesny ogród zoologiczny uznaje się wiedeńskie zoo, założone w 1752 r.

Od tego czasu zoo przeszły długą drogę. Od maksymy „natura winna służyć człowiekowi” po „człowiek winien służyć naturze”, zmieniła się również rola ogrodów.

Działalność współczesnych ogrodów zoologicznych to przede wszystkim: hodowla ginących gatunków zwierząt, szeroko pojęta edukacja przyrodnicza oraz badania naukowe.
Ogród zoologiczny we Wrocławiu jest najstarszą tego typu placówką w Polsce (otwarty w 1865 r.). We wrocławskim zoo mieszka obecnie około 12 000 osobników reprezentujących ponad 1 100 gatunków! Większości z nich grozi wymarcie. Dotyczy to zarówno tak charyzmatycznych i powszechnie znanych gatunków jak słonie, nosorożce czy tygrysy, jak i tych mniej znanych, ale równie ważnych dla ekosystemów, jak kanczyle (zwane myszojeleniami), oryksy szablorogie czy okapi.

W tym celu wrocławskie zoo powołało Fundację ZOO Wrocław DODO, razem z którą rocznie zbiera fundusze i przekazuje ponad pół miliona złotych na ponad 30 projektów wsparcia dzikich zwierząt w ich środowisku naturalnym na całym globie.
Odwiedzając wrocławskie zoo i wybierając „Bilet ZOO DODO na ratunek” (droższy zaledwie o 1 zł) wspieracie nie tylko hodowlę zachowawczą zagrożonych gatunków w zoo, ale także ich przeżycie w naturze.

Dobrostan
- Realizujemy badania służące poprawie dobrostanu zwierząt w ogrodach zoologicznych, stosując bezinwazyjne metody oceny fizjologii, behawioru oraz warunków środowiskowych.
- Oceniamy pięć obszarów dobrostanu: środowisko, behawior (zachowanie), żywienie i opiekę medyczna (zdrowie fizyczne), które składają się na piąty obszar – domenę mentalną (psychiczną), inaczej stan mentalny.
- Badamy jak zmienia się stan zwierząt pod wpływem czynników zewnętrznych jak i na przestrzeni czasu.
- Wprowadzamy konieczne zmiany ukierunkowane na poprawę dobrostanu zwierząt.
Więcej: Czym zajmuje się specjalista ds. dobrostanu zwierząt
Współpraca naukowa
- Prowadzimy badania nad biologią, ekologią i zachowaniem zwierząt, wykorzystując nowoczesne metody badawcze zgodne z najwyższymi standardami etycznymi i naukowymi.
- Współpracujemy z krajowymi i zagranicznymi uczelniami, instytutami badawczymi, organizacjami pozarządowymi oraz innymi ogrodami zoologicznymi, realizując wspólne projekty badawcze i edukacyjne. Wyniki naszych badań udostępniamy naukowcom, decydentom oraz szerokiemu gronu odbiorców.
- Aktywnie angażujemy się w rozwój banków genetycznych oraz badań z zakresu kriokonserwacji, wspierając zabezpieczanie rezerw genetycznych gatunków zagrożonych w ramach międzynarodowych inicjatyw.
- Blisko współpracujemy z uczelniami wyższymi, realizując wspólne projekty naukowe w różnych dziedzinach nauk przyrodniczych. Umożliwiamy studentom prowadzenie badań, zbieranie danych i obserwacji na terenie zoo oraz realizację prac dyplomowych na wszystkich poziomach kształcenia. Aktywnie wspieramy także praktyczną edukację – każdego roku gościmy ponad sto praktykantów z różnych kierunków przyrodniczych.
Jeśli są Państwo zainteresowani nawiązaniem współpracy naukowej z ZOO Wrocław, zapraszamy do kontaktu: p.borecki@zoo.wroc.pl

Więcej: Czym zajmuje się specjalista ds. współpracy naukowej
Trening i wzbogacenia dla zwierząt
- Prowadzimy regularny trening medyczny wybranych gatunków zwierząt. Połączony jest on najczęściej z pokazowymi karmieniami. Zobacz: pokazowe karmienia
- Trening medyczny ma na celu aktywizację zwierzęcia oraz umożliwia potem łatwiejsze zajmowanie się nim bez zwiększonego stresu.
- Pomaga to zwłaszcza podczas oglądania przez weterynarzy, pozwala na ocenienie dobrostanu zwierzęcia i jego kondycji fizycznej.
- Wprowadzanie treningu medycznego jest ważne zwłaszcza u młodych osobników, bo najłatwiej kształtować nawyki właśnie u nich.
- Stosujemy tak zwany enrichment, czyli wzbogacanie środowiska zwierząt. Są to na przykład zabawki, maty węchowe, piłki i takie elementy terenu jak liny, kłody czy drabinki. Ukrycie w kartonach czy tekturowych tubach smakołyków urozmaica życie zwierząt, zwiększa trudność zdobycia pożywienia i zmusza naszych podopiecznych do aktywności lub kreatywności.
- Trening medyczny i enrichment pozwalają zwierzętom wykazywać zachowania takie, jak w naturze, czyli np. poszukiwać pożywienia, żerować, kopać nory, korzystać z kryjówek, czy też uciekać przed drapieżnikiem (przykład to kotiki wyskakujące podczas treningu z wody). Zwierzęta w zoo nie są uczone „sztuczek” (zoo to nie cyrk). Wykonują jedynie czynności naturalnie zapisane w ich behawiorze.